7000 yıllık bir tarihe dayanan Darende, Etilerden (Hititlerden) kalma bir yerleşim merkezidir. Mezopotamya'da büyük bir imparatorluk kuran Asurlular Anadolu'daki ticaret merkezini ellerinde tutmak için Tohma boyunda koloniler kurmuşlardır. Daha sonra Darende, Persler tarafından işgal edilmiş Sengbar Kalesi bu dönemde bir askeri üst haline gelmiştir. Bu dönemden sonra Roma İmparatorluğuna katılan Darende 8. yüzyıldan itibaren Müslümanlar tarafından fethedilmiş, bu dönemde Zaviye ve Sengbar Kalesi etekleri bir kültür ve ticaret merkezi haline gelmiştir. Darende, 1517'de Osmanlı yönetimine girerek Sivas iline; 1934'te ise Malatya'ya bağlanmıştır.
İlçenin yüzölçümü 1.350 km2'dir. Darende'nin kuzeyinde Kuluncak, kuzeybatısında Gürün, batısında Elbistan, güneyinde Akçadağ ve doğusunda Hekimhan ilçeleri bulunmaktadır. İlçenin rakımı 950-2150 arasında değişmektedir. 1990 genel nüfus sayımına göre şehir merkezi 11.488, köy nüfusu 37.124 olup, toplam nüfusu 48.612'dir. İlçede Ayvalı, Ilıca, Yenice ve ilçe merkezi olmak üzere 7 belediye, 43 köy ve 15 mezra vardır. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer. İlçede sulanabilir arazi olarak Tohma Çayı boyundaki araziler sayılabilir. Genelde Yeniköy, Balaban, Ağılyazı ovalarında tarım yapılmaktadır. İlçenin tahıl ambarı olarak Yeniköy ve Başdirek ovası bulunmaktadır. İlçenin en büyük gelir kaynağı kayısıcılıktır. Halkın büyük bölümü gurbetçilik ve ticaretle uğraşmaktadır. İlçe sürekli büyük şehirlere göç vermektedir.
