Ahmet Kaya, 1957 yılında Malatya'da beş çocuklu bir ailenin en küçüğü olarak dünyaya geldi. Mensucat işçisi bir baba, çocuklarını yetiştirmekle yükümlü bir anne ve diğer dört kardeşle birlikte geçen çocukluk...
Müziğe olan ilgisini keşfeden babası, Ahmet henüz altı yaşındayken nerdeyse boyu kadar bir bağlamayı doğum günü hediyesi olarak eve getirdi ve Ahmet Kaya'nın müzik hayatı böyle başladı.Ailenin yemek parasından artırılıp alınan bu bağlamanın engellenemez bir fırtınanın ilk esintisi olduğunun kimse farkında değildi elbette.
Birkaç ay içinde bağlamadan çıkardığı seslerle tüm aileyi bıktırdı. Oysa ona göre artık sahneye çıkmanın zamanıydı belki de. İnsanlar dinlemiyorsa o, dinleyecek birilerini mutlaka bulacak kadar inatçıydı. İlk konserini, bahçedeki kümeste tavuklara verdi. Tavuklar mutlu oluyor muydu bilinmez; ama Ahmet bu parasız konserleri uzunca bir süre devam ettirdi. İlk gerçek sahnesi içinse dokuz yaşına kadar beklemek durumundaydı. Dokuz yaşına geldiğinde babasının çalıştığı fabrikanın işçilerinin düzenlediği işçi bayramı gecesinde kendini sahnede buldu.
Yaz tatillerinde ya plakçıda ya da tanıdıkların minibüsünde çalışan Ahmet Kaya bir süre yanında çalıştığı Başar ağabey'i tutuklanınca, küçük bağlaması ile ilk bestesini yaptı: "Bir Wolksvagen alacağım, Adını ‘Başar’ koyacağım"
Ruhi Su’nun plaklarını satın alan Ahmet Kaya, bol paçalı pantolonlar giyen uzun saçlı 68’lilerden etkilenen gençtir aynı zamanda..
Mensucat fabrikasından emekli olan babası, daha iyi bir yaşam için İstanbul’a göç eder. İstanbul/Kocamustafapaşa’ya yerleşirler. Ahmet Kaya'nın ilk izlenimi korkudur.
Ortaöğrenimini tamamlamaya çalışırken yetmişli yılların toplumsal çatışmaların farkına varmayan Ahmet Kaya İstanbul dışından gelmiş olmanın farklılığını, yeni bir kültürle içiçe yaşamanın değişikliğini hisseder bir süre. Türküler, marşlar, Ruhi Su ve Zülfü Livaneli’den müzikal anlamda etkilendiğini inkar etmez, ama kendi sesini arar. Bütün boş zamanlarda bağlama çalıp şarkılar söyler. İlk bestelerini bugünlerde yapar.
Boğaziçi Üniversitesi’nde bir panelde Ruhi Su’yla karşılaşır. Ustayı çok sevse de yetmeyen birşeyler vardır ve bunu ifade etmeye çalışır Ruhi Su’ya. Ruhi Su'nun 'Mahsus Mahal' türküsünü kendince yorumlar ona. Bağlamanın sapını tutan Ruhi Su, 'Böyle bağlama çalınmaz!' der. Oysa Ahmet Kaya asidir, farklı birşeyler yapmak ve kendini aramaktır istediği. Yıllar sonra verdiği ilk resitalin afişine 'Bağlama Böyle De Çalınır'ı yazdıracaktır.
Seksenli yılların başı talihsizliklerle geçer. Evliliği biter, bebeği ondan ayrı büyüyecektir. Bu dönem bestelerinin olgunlaştığı dönemleridir bu yıllar. Sadece müzikle kendini ifade eden Ahmet Kaya, 1985 yılına geldiğinde kararını verir. 'Zamanıdır' deyip, koltuğunun altına şarkılarını alıp, Unkapanı’nın yolunu tutar. Dinleyenlerin hiçbir kategoriye koyamadığı bu müziğe kimse yüz vermez. Sonraki günlerde arkadaş yardımları ve kendi olanakları ile ilk albümünü yapar. Ama hemen toplatılır. Yapılan itiraz sonuç verir. Olay gazetelere yansır, Ahmet Kaya’nın ‘Ağlama Bebeğim’ adlı albümü Danıştay kararıyla serbesttir.
Kısa bir süre sonra ikinci albümü Acılara Tutunmak'ı yapar. Edindiği toplumsal, siyasal duyarlılıkla üretim yapmaktadır, peşpeşe albümler çıkarmaktadır. Üçüncü albümü O sıralar tutuklu olan ve idamla yargılanan Nevzat Çelik'in 'Şafak Türküsü' şiirini besteler, aynı zamanda albümün de adıdır 'Şafak Türküsü'. Üllkenin gündemindeki idam cezaları ve hapishanelerde bulunan binlerce insanın ve onların ailelerinin içinde bulunduğu durumu şarkılaştırmıştır.
'An Gelir' isimli dördüncü albümünde Atilla İlhan, Hasan Hüseyin ve Ülkü Tamer'in şiirlerini besteleyen Ahmet Kaya, yeni arayışlar içerisine girmiş, besteciliği ile ilgili kendisini epeyce geliştirmiştir. İlk üç albümde aranjör olarak kendi çabalarının yanı sıra Sezer Bağcan, Oğuz Abadan gibi isimlerle çalışan Ahmet Kaya, dördüncü albümde Osman İşmen ile çalışmaya başlar ve bu beraberlik uzun yıllar sürer...
Beşinci albümünde ünlü şairlerin yanı sıra yeni bir isimle, Yusuf Hayaloğlu'yla çalışmaya başladı. Hayaloğlu'yla beraberlik, Ahmet Kaya müziğinde uzun ve verimli bir çalışmanın başlangıcını oluşturur. 'Yorgun Demokrat' isimli bu albüm, gerek dönemi gerekse içeriği bakımından yine Türkiye’nin toplumsal gidişatına denk düşmüş ve 12 Eylül döneminin etkisini üzerinden atmaya çalışan milyonlarca demokratın durumunu dile getirmiştir.
Albüm çalışmalarına paralel olarak halk konserleri de yapar Ahmet Kaya. Gösterilen ilgi, katılım ve çoşkuya rağmen, ülkenin birçok yerinde ‘sakıncalı’ bir şarkıcıdır artık o.
Konserde kendisine bağlamasıyla eşlik eden Ahmet Koç’la altıncı albümü olan 'Sevgi Duvarı" nın hazırlıklarına başlar. Can Yücel’in aynı isimli şiirini bestelemiş olan Ahmet Kaya, bu albümü ‘vazgeçilmezlerim’ dediği Yusuf Hayaloğlu ve Osman İşmen’siz hazırlar ve bu arada 'Resitaller' adını verdiği albümde canlı konser kayıtlarını toplar. 'İyimser Bir Gül' adını taşıyan yedinci albümü çıktığı sıralarda Türkiye doksanlı yıllara adımını atmış ve Ahmet Kaya gündemi ile ülke gündemi yine örtüşmüştür. Yeniden Yusuf Hayaloğlu ve Osman İşmen’ le çalışmaya başlar. Albümün adı 'Başkaldırıyorum'dur.
Olgunluk çağında ülkesinin içinde bulunduğu olumsuzluklara, mevcut gidişata ve sistemin hoşnut olmadığı her yanına şarkılarla müdahale etmeye çalışan bir 'muhalif'tir artık.
Başı, zaman zaman derde girer, birçok yerde konser verememenin yanı sıra albümleri ‘sakıncalı’ bulunup kısmen de olsa toplatılır. Bu sürecin şarkılarına yansıması kaçınılmazdır. Yeni albümün adı 'Başım Belada'dır. Ahmet Arif, Atilla İlhan ve Yusuf Hayaloğlu’nun şiirleri ve şarkı sözleri Ahmet Kaya müziği ile biraraya gelir. Bu arada ağırlıkla Türk Halk Müziği’nden örneklerin yer aldığı 'Resitaller 2' adlı albümü yayınlanır.
Onuncu albümü 'Dokunma Yanarsın' ile birlikte hayatında bir takım değişiklikler gündeme gelir. Bu yeni süreçte de milyonluk satışlara imza atan Kaya, 1993’te onbirinci albümü 'Tedirgin'i çıkarır. Ertesi yıl çıkardığı 'Şarkılarım Dağlara'da hemen hemen tüm şarkı sözlerinin altına da imzasını atar. Albüm, 'Kum Gibi', 'Ağladıkça', 'Saza Niye Gelmedin' gibi parçalarla satış rekorları kırarak Ahmet Kaya diskografisinde ayrı bir yere sahip olur. Toplumsal-kültürel gelişmelerin getirdiği etkileri üretkenliğe çeviren Ahmet Kaya, 1995 yılında onüçüncü albümü 'Beni Bul' u çıkarır.
Sesinin rengini ve olgunluğunu günün teknik imkanlarıyla yeniden deneyerek, ağırlıkla eski şarkılarını düzenlediği dönemde 'Yıldızlar ve Yakamoz' ortaya çıkar. Bunu, 1998 yılında Yusuf Hayaloğlu ve Osman İşmen’den oluşan çekirdek kadroyla hazırladığı 'Dosta Düşmana Karşı' izler.
'Gak Production' isimli bir yapım firması da kuran Kaya, Kent Ozanları isimli çağdaş halk müziği yapan bir grup ve on yıldır asistanlığını yapan Çetin Oraner’in albümlerine de yapımcı olarak imza atar.
Profesyonel süreci boyunca onun müziğine çeşitli isimler katkıda bulunmuşsa da Ahmet Kaya, kendisini hep toplumcu-gerçekçi sanat kategorisinde görmüştür. Dünyada ‘protest müzik’ olarak tanımlanan bu türün ülkemizdeki önemli temsilcilerinden olan Ahmet Kaya’nın en belirgin ve ayırdedici tarafı, müziğindeki geleneksel motiflerin ve ulusal kültür değerlerinden yola çıkmasıdır. Toplumsal süreçten kopmamıştır. Türkiye’nin siyasal ve toplumsal gidişatına paralel bir müzik seyri izlemiştir.
Türkiye'de her söylediği söz ve şarkısı olay olan Ahmet Kaya hakkında birçok dava açıldı ve kendi deyimiyle emniyetler onun ikinci adresi oldu. Bu baskılara rağmen Kaya, kimliğini hiçbir zaman inkar etmedi ve mücadele etti.
Kaya, son olarak Gazeteciler Derneği’nde yaptığı konuşmada “Kürtçe bir klip çekmek istiyorum ve bunu yayımlayacak bir televizyon kanalı arıyorum” deyince medyanın hışmına uğradı ve bu yüzden Fransa’ya gitmek zorunda kaldı. Hayatının son yıllarını hakkında açılan davalar yüzünden Fransa'da geçirmek zorunda kalan Ahmet Kaya 16 Kasım 2000 günü sabah saat 6'da topragından uzakta kalp krizi geçirip hayata veda etti.
Diskografi [değiştir]Yorgun Demokrat (1991)
Ağlama Bebeğim (1985)
Acılara Tutunmak (1985)
An Gelir (1986)
Şafak Türküsü (1987)
Başkaldırıyorum (1988)
Resitaller-1 (1989)
İyimser Bir Gül (1989)
Resitaller-2 (1990)
Sevgi Duvarı (1990)
Başım Belada (Albüm (1991)
Dokunma Yanarsın (1992)
Tedirgin (1993)
Şarkılarım Dağlara (1994)
Beni Bul (1995)
Yakamoz (1996)
Dosta Düşmana Karşı (1998)
Hoşçakalın Gözüm (2001)
Biraz da Sen Ağla (2003)
Kalsın Benim Davam (Aralık 2005)
Gözlerim Bin Yaşında (Aralık 2006)
Kitaplar [değiştir]Ahmet Kaya resimli biyografi kitabı- Yağmurlu Ülkenin Sürgün Konuğu (Gam Yayınları)
Ferzende Kaya - Başım Belada (Gam Yayınları)
Ferzende Kaya - Seremin Ketiye Belaye (Kürtçe) (Gam Yayınları)
Ahmet Kaya şarkılarının nota ve gitar akorları - Ahmet Kaya Nota Kitabı 1 (Gam Yayınları)
Ahmet Kaya şarkılarının nota ve gitar akorları - Ahmet Kaya Nota Kitabı 2 (Gam Yayınları) ISBN 975-98900-3-8
Ahmet Kaya şarkılarının nota ve gitar akorları - Ahmet Kaya Nota Kitabı 3 (Gam Yayınları)
Ahmet Kaya şarkılarının nota ve gitar akorları - Ahmet Kaya Nota Kitabı 4 (Gam Yayınları) [/color]
NOTLAR
^ Hürriyet, 12.02.1999
^ Hürriyet, 14.02.1999
^ Hürriyet, 18.03.1999
^ Hürriyet,11.03.2000
^ Hürriyet, 19.03.1999
^ Hürriyet, 24.07.1999
^ Hürriyet, 02.08.1999
Ölümünden sonra , 2002 yılında Ahmet Kaya'nın şarkılarını 20 ünlü sanatçının söylediği Dinle Sevgili Ülkem isimli bir albüm yapılmış , Magazin Gazetecileri Derneği'nin gecesinde duyurduğu Kürtçe Karwan (Kervan) parçasının ve klibinin de bulunduğu Hoşçakalın Gözüm(2001), Biraz da Sen Ağla (Aralık 2003) ve Kalsın Benim Davam (Aralık 2005) ve Gözlerim Bin Yaşında (Aralık 2006) adlarında dört albümü daha yayınlanmıştır.
Ahmet Kaya şarkıları
+ Adı Bahtiyar
+ Adı Yılmaz
+ Ağladıkça
+ Ağlama Bebeğim
+ Ağlama Bebek
+ Ah
+ Ah Ulan Rıza
+ Aklanacak Dünya
+ Al Öfkemi
+ Alnında Dağ Ateşi
+ Amenna
+ An Gelir
+ Arka Mahalle
+ Arpa Orağa Geldi
+ Ay Karanlık
+ Aynı Daldaydık
+ Ayrılığın Hediyesi
+ Ayrılık Hediyesi
+ Baba Bugün / Sana Gelmek İstiyorum
+ Bacalar
+ Bahtiyar
+ Başım Belada
+ Başkaldırıyorum
+ Ben Anadoluyum
+ Ben Beni
+ Benden Selam Söyleyin
+ Beni Bul Anne
+ Beni Tarihle Yargıla
+ Beni Vur (Bir İnce Pusudayım)
+ Bırak Beni
+ Bir Acayip Adam
+ Bir Anka Kuşu
+ Bir De Sen Gitme
+ Bir Minik Kız Çocuğu
+ Bir Veda Havası
+ Biraz Da Sen Ağla
+ Birazdan Kudurur Deniz
+ Biz Üç Kişiydik
+ Bize Kalan İnsanlığa Bırakmak
+ Bize Ne Oldu
+ Böyle Bir Sevmek
+ Bu Da Benim Sana
+ Bu Dert Beni Adam Eder
+ Bu Dert Beni Verem Eder
+ Bu Gala Daşlı Gala
+ Bu Şiirin Kuralsız Son Sözü
+ Bu Yalnızlık Benim
+ Buğday Tanesi
+ Büyü
+ Büyüdün Bebeğim
+ Can Yoldaşım
+ Cinayet Saati
+ Çağrı
+ Çek Mustafa
+ Çiğdem Çiçek
+ Çiğdem Çiçek (Aylar Oldu)
+ Çilli Kedi
+ Çökertme
+ Dağlarda Kar Olsaydım
+ Dağlarda Ölmek İsterim
+ Dardayım
+ Dardayım Yalanım Yok
+ Değirmen Başında Vurdular Beni
+ Deli Kuşun Öttüğü
+ Demedim Mi Haydar
+ Derdin Ne Senin
+ Diyarbakır Hasreti
+ Diyarbakır Türküsü
+ Doğum Günü
+ Doğum Günüm
+ Dokunma Yanarsın
+ Doruklara Sevdalandım
+ Dost
+ Dosta Düşmana Karşı
+ Dostum Dostum
+ Dönemeç
+ Eylüle İsyan
+ Eylüle İsyan Gibi
+ Fasso Necdat
+ Fosso Necdat
+ Gaş Gabah
+ Gayri Gider Oldum
+ Gel Haydi Gel
+ Geldim
+ Geleceğim
+ Gereği Düşünülür
+ Giderim
+ Gönül Yarasına Lokman Olan Şah
+ Gururla Bakıyorum Dünyaya
+ Güzel Günler
+ Haçan Ölesim Gelir
+ Hadi Bize Gidelim
+ Hadi Sen Git İşine
+ Hadi Sen Git İşine de
+ Halay Havası
+ Halkların Kardeşliği Adına
+ Hani Benim Gençliğim
+ Haramiler
+ Hasretinden Parangalar Eskittim
+ Hasretinden Prangalar Eskittim
+ Haydi Git
+ Haydi Git Güle Güle
+ Haydi Gül
+ Hep Sonradan
+ Herkes Kendi İşine
+ Hiçbir Şeyimsin
+ Hikayemiz
+ Hikayemiz (Bir Güneşti)
+ Hikayemiz Bizim
+ Hoşçakalın Gözüm
+ İçerden Çıkacak Birazdan Adam
+ İçimde Ölen Biri
+ İhanet Zincirini Tutan Utansın
+ Jilet Yiyen Kız
+ Kaçak ve Anne
+ Kaçakçı Kurban
+ Kadınlar
+ Kadınlar (Üç Etekli)
+ Kafama Sıkar Giderim
+ Kalan Kalır
+ Kalsın Benim Davam Açılın Kapılar
+ Kan Kurşundan Silinince
+ Kara Toprak Mamoş
+ Kara Yazı
+ Kara Yılan
+ Karanlıkta
+ Karanlıkta (Akşam Olur)
+ Karar Vermek Zor
+ Kardelenler Açınca
+ Karlı Dağlar (Ilgaz Dağlarında)
+ Katlime Ferman
+ Kenar Mahalleli
+ Kendine İyi Bak
+ Kervan
+ Kılıç Balığının Öyküsü
+ Kız Kaçıran
+ Kimdi Bunlar
+ Kore Dağları
+ Korkarım
+ Kum Gibi
+ Kurtuluş Savaşı Destanı
+ Lili Marlen
+ Lili Marlen Türküsü
+ Macera
+ Mavinin Türküsü
+ Maviye Çalar Gözlerin
+ Meleğim
+ Memleket Hasreti
+ Merhaba
+ Metris Türküsü
+ Metrisin Önünde
+ Metrisin Önünde Durdum
+ Munzurlu
+ Nabzım Bir Devrim Sabahında
+ Ne Yandasın
+ Neden
+ Nehri Destanı
+ Nenni Bebek
+ Nerden Bileceksiniz
+ Nereden Bileceksiniz
+ Nevroz Ateşi
+ Neyleyim
+ Niye Böyle Anne
+ Oy Benim Canım
+ Ölüm Dörtlüğü
+ Ölürem Kardaş
+ Önce Dişlerimiz Döküldü
+ Öyle Bir Yerdeyim Ki
+ Özgür Çağrı
+ Peşmerge
+ Potbori Fabrika Kızı
+ Rinna Rinnan Nay
+ Sabır Kalmadı
+ Sel Dağ
+ Sen Benim Hiçbir Şeyimsin
+ Sen İnsansın
+ Sen Yanma Diye
+ Sensiz Yaşayabilmerem
+ Sevdalıyım Sana
+ Sevemezsin
+ Sevgi Duvarı
+ Sivastopal Marşı
+ Siz Yanmayın
+ Sorgucular
+ Söyle
+ Söyle (Öyle Yağmur Çamur)
+ Suskun
+ Sürgün Acısı
+ Sürmeli Ne Yandasın
+ Süryani
+ Şafak Türküsü
+ Şahin Gibi
+ Şeyh Bedrettin
+ Şiire Gazele
+ Şu Feleğin İşine Bak
+ Tedirgin
+ Telgrafçı Akif
+ Telgrafın Telleri
+ Tezgahtar Nebahat
+ Tezkere
+ Tıka Basa Pastırma
+ Turna Semahı
+ Turuncu Gemi
+ Tut ki Gecedir
+ Tutuşur Dizelerim
+ Uğurlar Ola
+ Uy Havar
+ Üşür Ölüm Bile
+ Yakamoz
+ Yakarım Geceleri
+ Yalancı Ayrılık
+ Yaşamadın Sen
+ Yemen Türküsü
+ Yorgun Demokrat
+ Yüreğim Kanıyor
+ Zeytin Karası
___________
Yeni şarkı sözleri
+ Buraya Kadar
+ Barış Adası
+ İsterdim
+ Senden Ayrılalı
+ Bu Şehirde
+ Bir Başkasın Sen
+ Farkında Değilsiniz
+ Ne Oldu Bize
+ Çıkışın Verildi
+ Ben Senin Bildiğin Erkeklerden Değilim
Kum Gibi - Ahmet Kaya
Martılar ağlardı çöplüklerde,
Biz seninle gülüşürdük.
Şehirlere bombalar yağardı hergece,
Biz durmadan sevişirdik.
Acımasız olma şimdi bu kadar,
Dün gibi dün gibi çekip gitme.
Bırakta sarılayım ayaklarına
Kum gibi kum gibi ezip geçme.
Sonbahar damlardı damlarımıza,
Biz seninle sararıdık.
Aydınlanlansın diye şu kirli yüzler,
Biz durmadan şavaşırdık.
Acımasız olma şimdi bu kadar
Dün gibi dün gibi çekip gitme.
Bırakta sarılayım ayaklarına
Kum gibi kum gibi ezip geçme...